nghe https://open.spotify.com/playlist/7eKK5EsY3vBMjnbrrePPB3
video https://www.youtube.com/watch?v=q_quGehHezc&list=PLwhU8pZXqoaiUwLUA_KtCgzuiVXxfjEpj&index=12
A.Ha-man quyết tâm tiêu diệt người Hê-bê-rơ.
1.(1) Sự thăng tiến của Ha-man.
1 Sau các việc ấy, vua A-suê-ru thăng chức cho Ha-man, con trai của Ham-mê-đa-tha, người A-gát, và làm nổi danh người, đặt ngôi người trên các quan trưởng ở cung vua.
a.Vua A-suê-ru thăng chức cho Ha-man: Ha-man là một kẻ vô đạo, nhưng Chúa đã có mục đích cho phép ông được thăng chức.
b.Ha-man, con trai của Ham-mê-đa-tha người A-gát: Ha-man là hậu duệ của A-ga, vua của dân A-ma-léc(1Sa-mu-ên 15:32), dân tộc này từng là kẻ thù truyền kỳ của Israel (Xuất Ê-díp-tô Ký 17:14-1614 Đức Giê-hô-va bèn phán cùng Môi-se rằng: Hãy chép điều nầy trong sách làm kỷ niệm, và hãy nói cho Giô-suê biết rằng ta sẽ bôi sạch kỷ niệm về A-ma-léc trong thiên hạ. 15 Môi-se lập lên một bàn thờ, đặt tên là ‘Giê-hô-va cờ xí của tôi’; 16 và nói rằng: Bởi vì A-ma-léc có giơ tay lên nghịch cùng ngôi Đức Giê-hô-va, nên Đức Giê-hô-va chinh chiến với A-ma-léc từ đời nầy qua đời kia.).
2.(2-3) Mạc-đô-chê từ chối cúi đầu trước Ha-man hoặc bày tỏ lòng tôn kính đối với hắn.
a.2Hết thảy thần bộc ở tại nơi cửa vua đều cúi xuống lạy Ha-man; vì về phần người, vua đã truyền bảo như vậy. Nhưng Mạc-đô-chê không cúi xuống, cũng không lạy người: Dường như Kinh Thánh không có lệnh cấm việc cúi chào hoặc bày tỏ lòng kính trọng đối với một nhà lãnh đạo chính trị như một dấu hiệu của sự tôn trọng (Sáng thế ký 18:2 Áp-ra-ham nhướng mắt lên, thấy ba người đứng trước mặt. Vừa khi thấy, bèn bắt từ cửa trại chạy đến trước mặt ba người đó, sấp mình xuống đất; 23:7; 43:26; Xuất Ê-díp-tô Ký 18:7; 2 Sa-mu-ên 16:4 Vua bèn nói cùng Xíp-ba rằng: Thế thì, mọi vật thuộc về Mê-phi-bô-sết đều nên của ngươi. Xíp-ba tiếp: Nầy tôi phục dưới chân vua. Vua ôi, ước gì tôi được ơn trước mặt vua chúa tôi!). Đúng hơn, Mạc-đô-chê chắc hẳn đã biết điều gì đó về người đàn ông Ha-man này, điều này đã thuyết phục ông rằng Ha-man không xứng đáng với vinh dự đó.
i.“Không một người Bên-gia-min có lòng tự trọng nào lại cúi đầu trước một hậu duệ của kẻ thù Amalekite truyền kỳ của người Hê-bê-rơ.” (Huey)
b.3Các thần bộc ở nơi cửa vua bèn nói với Mạc-đô-chê rằng: Cớ sao ông phạm mạng vua? Chúng ta không đọc thấy lệnh cụ thể nào từ Vua A-suê-ru rằng mọi người phải cúi đầu trước Ha-man. Có lẽ mệnh lệnh này hàm ý trong sự thăng tiến mà ông nhận được (Ê-xơ-tê 3:1).
3.(4-6) Lòng kiêu hãnh của Ha-man bị tổn thương thúc đẩy ông tìm cách trả thù không chỉ Mạc-đô-chê mà còn chống lại dân tộc của ông – người Hê-bê-rơ.
a.4Xảy vì chúng nói với người ngày nầy qua ngày kia, mà người chẳng khứng nghe đến, thì chúng cáo cho Ha-man hay, đặng thử xem sự tình của Mạc-đô-chê có thắng chăng, vì người đã tỏ cho chúng rằng mình là người Giu-đa: Rõ ràng, lúc đầu Ha-man không nhận thấy sự phản kháng ngoan cố của Mạc-đô-chê. Điều đó phải được các trợ lý của ông ta chỉ ra cho ông ta.
b.5Khi Ha-man thấy Mạc-đô-chê không cúi xuống và không lạy mình bèn nổi giận dữ: Ha-man là một người cực kỳ kiêu ngạo và bất an; Hắn ta chỉ có thể coi mình là người thành công, nếu mọi người khác nghĩ rằng hắn thành công.
c.6Người ta đã học cho Ha-man biết Mạc-đô-chê là người Giu-đa, nên người cho sự tra tay trên một mình Mạc-đô-chê là một sự nhỏ mọn, người bèn tìm mưu giết hết thảy dân Giu-đa, là tông tộc của Mạc-đô-chê, ở trong toàn nước A-suê-ru: Cơn giận của Ha-man khiến ông trút cơn thịnh nộ lên tất cả những người Hê-bê-rơ trong vương quốc. Vấn đề Ha-man đã bộc lộ lòng căm thù cơ bản của ông đối với tất cả người Hê-bê-rơ.
4.(7) Ha-man xác định ngày chính xác mà hắn sẽ tấn công người Hê-bê-rơ.
7Tháng giêng là tháng Ni-san, năm thứ mười hai đời vua A-suê-ru, người ta bỏ Phu-rơ, nghĩa là bỏ thăm, mỗi ngày mỗi tháng, tại trước mặt Ha-man, cho đến tháng mười hai, là tháng A-đa.
a.người ta bỏ Phu-rơ: Đây là từ tiếng Ba Tư có nghĩa là rất nhiều, một cái gì đó giống như xúc xắc, được sử dụng để đưa ra quyết định theo sự bốc thăm – hoặc cho Chúa, đấng hướng dẫn sự bốc thăm.
b.cho đến tháng mười hai, là tháng A-đa: Vì việc này diễn ra vào tháng thứ nhất nên việc bốc thăm xác định rằng người Hê-bê-rơ sẽ không bị tấn công và tàn sát trong ít nhất 11 tháng.
i.Điều này chứng tỏ sự thật của Châm ngôn 16:33: Người ta bẻ thăm trong vạt áo; Song sự nhứt định do nơi Đức Giê-hô-va mà đến. Khoảng thời gian trì hoãn kéo dài giữa tháng đầu tiên và tháng tàn sát người Hê-bê-rơ đã được Thiên Chúa ấn định.
B.Ha-man kể lại âm mưu của mình cho nhà vua.
1.(8-9) Lời đề nghị của Ha-man với vua A-suê-ru.
a.8Ha-man tâu với vua A-suê-ru rằng: Có một dân tộc tản mác, rải rác ra giữa các dân tộc trong những tỉnh của nước vua: luật pháp của chúng nó khác hơn luật pháp của các dân khác; lại chúng nó cũng không tuân theo luật pháp của vua; dung chúng nó chẳng tiện cho vua.: Cuộc tấn công của Ha-man là nguy hiểm nhất có thể; đó là một nửa sự thật. Đúng, người Hê-bê-rơ là một dân tộc nào đó bị phân tán và tản lạc; và vâng, họ có luật riêng của họ. Nhưng luật pháp riêng của họ, cho đến thời điểm này, không ngăn cản họ tuân thủ luật pháp của nhà vua như thần dân trung thành.
i.Trên thực tế, việc Mạc-đô-chê từ chối cúi đầu trước Ha-man không dựa trên luật pháp của Đức Chúa Trời mà dựa trên nguyên tắc liêm chính cá nhân. Có vẻ như Ha-man gần như hoàn toàn xa lạ với nguyên tắc này.
b.9Nếu điều đó vừa ý vua, khá giáng chiếu chỉ truyền tuyệt diệt chúng nó đi: Ha-man đề nghị tổ chức tàn sát hàng loạt người Hê-bê-rơ. Ha-man cũng không nói cho vua A-suê-ru biết có bao nhiêu người trong số những người này trong vương quốc của ông; A-suê-ru có lẽ coi đây là một con số tương đối nhỏ.
c.9brồi tôi sẽ cân mười ngàn ta lâng bạc phó vào tay những quan đốc tư để đem vào kho vua: Đây thực chất là lời hứa hối lộ. Số tiền này sẽ không đến từ túi riêng của Ha-man; nó sẽ được lấy từ tài sản của những người Hê-bê-rơ bị tàn sát.
2.(10-11) Nhà vua đồng ý với kế hoạch.
10 Vua bèn cởi chiếc nhẫn khỏi tay mình, trao cho Ha-man, con trai Ham-mê-đa-tha, người A-gát, kẻ cừu địch dân Giu-đa. 11 Vua nói với Ha-man rằng: Bạc đã ban cho ngươi, dân sự cũng phó cho ngươi, để làm điều chi mặc ý ngươi.
a.Tiền bạc và nhân dân được trao cho bạn, hãy sử dụng chúng theo ý bạn thấy tốt: Một lần nữa, Vua A-suê-ru có lẽ không biết mình đã đồng ý điều gì; có lẽ ông ta tin rằng mình chỉ đồng ý hành quyết một số nhà cách mạng nguy hiểm trong vương quốc của mình.
3.(12-15) Sắc lệnh được công bố.
12 Tháng giêng, ngày mười ba, thì đòi những thầy thơ ký của vua đến; rồi tùy theo mọi điều Ha-man truyền dặn, người ta nhân danh A-suê-ru viết chiếu cho các quan trấn thủ của vua, cho các quan cai quản mỗi tỉnh, và cho trưởng tộc của mỗi dân tộc, tỉnh nào dùng chữ nấy, dân tộc nào theo thổ âm nấy; đoạn họ lấy chiếc nhẫn của vua mà đóng ấn. 13 Rồi họ gởi các thơ bởi lính trạm cho các tỉnh của vua, đặng dạy biểu rằng nhằm ngày mười ba tháng mười hai, tức là tháng A-đa, phải trừ diệt, giết chết và làm cho hư mất hết thảy dân Giu-đa trong một ngày đó, vô luận người già kẻ trẻ, con nhỏ hay là đàn bà, và cướp giựt tài sản của chúng nó. 14 Để cho chiếu chỉ được tuyên bố trong mỗi tỉnh, có bổn sao lục đem rao cho các dân tộc biết, hầu cho chúng đều sẵn sàng về ngày đó. 15 Các lính trạm vâng lịnh vua vội vàng đi ra. Chiếu chỉ nầy cũng truyền ra tại kinh đô Su-sơ. Đoạn, vua và Ha-man ngồi lại uống rượu, còn thành Su-sơ đều hoảng kinh.
a.Để tiêu diệt, giết và tiêu diệt tất cả người Hê-bê-rơ, cả già lẫn trẻ, trẻ nhỏ và phụ nữ, trong một ngày:
Cùng với sắc lệnh đó, nhà vua đã công bố một bản án tử hình trên toàn đế quốc đối với người Hê-bê-rơ. Điều này giống như những cuộc tấn công chống lại người Hê-bê-rơ khác trong lịch sử, ngoại trừ việc nó đã được thông báo trước.
b.Thế là vua và Ha-man ngồi uống rượu: Khi vua và Ha-man ngồi uống rượu, ông nghĩ mình đã làm rất tốt – nhưng thực sự ông không hiểu mình đã làm gì. Ha-man cũng ngồi uống rượu và nghĩ mình đã làm tốt – và hắn biết chính xác mình định làm gì. Mặc dù vậy, thành phố Su-sơ đều hoảng loạn.
i.Các công dân của đế quốc biết những người Hê-bê-rơ sống giữa họ và họ biết rằng họ là những công dân tốt và không gây rắc rối. Vì vậy, họ bối rối khi một sắc lệnh như vậy được công bố, tuyên bố rằng những người Hê-bê-rơ này là kẻ thù nguy hiểm.
ii.Một lần nữa, tất cả những điều này lại xảy ra vì sự bất an và lòng kiêu hãnh bị tổn thương của một kẻ độc ác –là Ha-man.