Ngươi Giận Có Nên Không? (Giô-na 4: 4,9)
Ist es recht, daß du so zornig bist
Đầu tuần vừa rồi, trong sự suy gẫm, thì câu Kinh Thánh “Ngươi Giận Có Nên Không” đến trong tâm trí. Câu này làm chúng ta nhớ đến câu chuyện Giô-na. Ông đã phải trải qua một số vật lộn, trong đó có sự không vâng lời của mình và sau đó là sự rất giận dữ của ông khi người dân Ni-ni-ve vâng lời Chúa. Giô-na đã phải rất khó khăn trong biểu hiện hành vi của mình. Tuy nhiên câu chuyện Giô-na là thông tin hữu ích cho chúng ta, cũng như khi Tân ước nói về những sai lầm của Đa-vít, của Phi-e-rơ, qua đó chúng ta nhận biết ý Chúa trong sự sửa phạt của Ngài. Sách châm ngôn nói về câu chuyện của hai loại người: họ đều có bắt đầu như nhau, nhưng kết thúc khác nhau một trời một vực: cùng là tuổi trẻ, bồng bột, ngây ngô, khờ dại. Qua thời gian một kẻ thì chịu sửa dạy, còn kẻ kia thì không chịu sửa dạy, sau đó là kết cục bi thảm. Bài học này có thể gọi là học về sự thay đổi hành vi từ bên trong.
CHÚA đã sai tiên tri Giô-na đến Ni-ni-ve (thành Ni-ni-ve ở hướng đông Israel và phía đông sông Tigris thuộc Iraq ngày nay, cách Israel 800km), nội dung Giô-na cần đưa tin là hãy “tố cáo nó vì tội ác chúng đã lên thấu trước mặt” Chúa (Giô-na 1:2). Nhưng Giô-na lại lên một con tàu đến Ta-rê-si (một thành phố cảng thương mại nổi tiếng, phía nam Tây ban nha, vào thời Giô-na, thời đó là nơi tận cùng thế giới, cách Israel 4000km). Tất cả chúng ta đều dễ phản ứng như Giô-na muốn chạy trốn thật xa khỏi ý muốn Chúa cho mình.
Giô-na đã không vâng lời. Kết quả Chúa khiến một cơn bão biển, nguy cơ làm chìm tàu. Có những hoạn nạn do sống dưới sự thịnh nộ của Chúa, vì không tin, không vâng lời Ngài. Nhưng cũng có những hoạn nạn khi chúng ta chịu vì cớ Danh Chúa. với những hoạn nạn trong ý Chúa này chúng ta nên vui mừng. Vậy đời là bể khổ, ở trong thế gian là gian như thế, thà chịu khổ khi làm đúng ý muốn Chúa hơn là chịu khổ mà ở ngoài ý muốn Chúa. Giô-na đã chọn ở trong đức tin vào Đức Chúa Trời. Khi mọi người trên tàu bốc thăm xem tai họa này bởi đâu, và thăm đã trúng nhằm Giô-na. Ông mới khai thật ra. Họ hỏi vậy phải làm gì? Giô-na nói hãy ném tôi xuống biển! Chúa sai một con cá lớn nuốt chửng Giô-na vào bụng cá 3 ngày 3 đêm. Trong cơn hoạn nạn, Giô-na kêu cầu Chúa trong bụng âm phủ, Chúa nhậm Lời ông, con cá nhả Giô-na lên bờ.
Giô-na 3:4-10 4 Giô-na khởi đầu vào trong thành đi một ngày, thì rao giảng và nói rằng: Còn bốn mươi ngày nữa, Ni-ni-ve sẽ bị đổ xuống! 5 Dân thành Ni-ni-ve tin Đức Chúa Trời. Họ rao ra sự kiêng ăn và mặc bao gai, từ những người rất lớn trong đám họ cho đến những kẻ rất nhỏ. 6 Tin ấy đồn đến vua Ni-ni-ve, vua đứng dậy khỏi ngai, lột áo bào mình ra, quấn bao gai và ngồi trong tro. 7 Đoạn vua truyền lịnh nầy ra trong thành Ni-ni-ve, như là lời dụ của vua cùng của các kẻ tôn trưởng: Không luận người ta hay thú vật, không luận bầy bò hay bầy chiên, đều chớ nếm chi hết. Không được để cho nó ăn, cũng không uống nước; 8 nhưng người ta và thú vật đều phải quấn bao gai. Mọi người khá ra sức kêu cùng Đức Chúa Trời; phải, ai nấy khá bỏ đường lối xấu mình và việc hung dữ của tay mình. 9 Ai biết rằng hoặc Đức Chúa Trời sẽ không xây lại và ăn năn, xây khỏi cơn nóng giận mình, hầu cho chúng ta khỏi chết, hay sao? 10 Bấy giờ Đức Chúa Trời thấy việc họ làm đều đã xây bỏ đường lối xấu của mình; Đức Chúa Trời bèn ăn năn sự họa mà Ngài đã phán sẽ làm cho họ, và Ngài không làm sự đó.
Đức tin của Giô-na dựa trên những sự thật mà ông nhận biết: 1) Chúa vốn nhân từ; 2)Chúa thịnh nộ và trừng trị kẻ ác, nếu họ không quay đầu ăn năn (Ê-xê-chi-ên 18:32 Chúa Giê-hô-va phán rằng: Thật vậy, ta không vui đâu về sự chết của kẻ phải chết, vậy các ngươi hãy xây lại, mà được sống!; 33: 11 Hãy nói cùng chúng nó rằng: Chúa Giê-hô-va phán: Thật như ta hằng sống, ta chẳng lấy sự kẻ dữ chết làm vui, nhưng vui về nó xây bỏ đường lối mình và được sống. Các ngươi khá xây bỏ, xây bỏ đường lối xấu của mình. Sao các ngươi muốn chết, hỡi nhà Y-sơ-ra-ên?). 3) Giô-na cũng nhận ra là sự thương xót Chúa dành cho tất cả những ai ăn năn, kể cả kẻ thù của ông. 4) Giô-na có một vấn đề duy nhất: Bản thân ông thù không đội trời chung với người Assyria. Vì họ thờ thần tượng, kiêu ngạo, dã man, muốn thôn tính Israel, nuôi mộng bá chủ thế giới. Ông muốn kẻ thù đó phải bị hủy diệt.
Chúng ta có thể nói đây là câu chuyện không chỉ Giô-na vật lộn với ý muốn Chúa, mà còn là về sự ông thấm thía sự sửa dạy của Chúa ra sao. Giô-na đã được con cá lớn nhả ra, ông quay đầu ăn năn, nhưng vẫn không thể vui lòng thực hiện ý muốn Chúa.
Câu chuyện này minh chứng nhãn tiền rằng, điều đáng sợ nhất là làm sai ý muốn Chúa (bị vào bụng cá). Giô-na cũng biết rằng Chúa ở cùng ông ở bất kỳ nơi nào ông có mặt, ngay cả ở trong bụng cá lớn – bụng âm phủ (Giô-na 2:3). Tuy nhiên Chúa không có nghĩa vụ bảo vệ Giô-na, Ngài không nợ ông điều gì. Điều Chúa Giê-xu dạy chúng ta trong lời cầu nguyện hàng ngày, xin ý Cha được nên, để tránh những sai lầm như Giô-na từng mắc phải. Giô-na ăn năn rồi, nhưng vẫn không thể tha thứ cho kẻ thù ông ghét. Giô-na vâng lời Chúa rao giảng, nhưng ông tức giận khi thấy họ nghe lời.
Giô-na 4: 1-4: ¹ Bấy giờ Giô-na rất không đẹp lòng, và giận dữ.² Người cầu nguyện Đức Giê-hô-va rằng: Hỡi Đức Giê-hô-va, tôi cầu xin Ngài, ấy há chẳng phải là điều tôi đã nói khi tôi còn ở trong xứ tôi sao? Vì đó nên tôi lật đật trốn qua Ta-rê-si vậy. Bởi tôi biết rằng Ngài là Đức Chúa Trời nhân từ, thương xót, chậm giận, giàu ơn, và đổi ý không xuống tai vạ.[Xuất Ê-díp-tô ký 34:6]³ Hỡi Đức Giê-hô-va, vậy bây giờ, tôi nài xin Ngài hãy cất sự sống tôi; vì về phần tôi, chết còn hơn sống! ⁴ Đức Giê-hô-va trả lời cùng người rằng: Ngươi giận có nên không?
Trước đó Giô-na trốn tránh làm theo ý muốn Chúa, vì không muốn kẻ thù được tha, ông mong muốn kẻ thù của ông bị tai họa, nhưng bây giờ Chúa nguôi dận với Ni-ni-ve vì họ ăn năn. Giô-na thưa lên với Chúa lý do ông giận dữ và Chúa đã kiên nhẫn với Giô-na. Chúng ta hãy xem cách Chúa tiếp cận với Giô-na đang giận bằng câu hỏi: Ngươi giận có nên không? (câu 4 &9)
Bởi vì Giô-na không tha thứ cho kẻ thù, nên ông giận dữ đến nỗi xin chết, ngày nay có thể dấu hiệu là: Không thể đi cùng đường với, tránh đường, tránh giờ người đó đi qua, tìm mọi cách tránh mặt, không muốn thấy hắn xuất hiện trong cuộc đời.
Giô-na đang thiếu một PHẨM CHẤT CỦA CHÚA là sự tha thứ, từ đó mà có sự thương xót, nhân từ, tình yêu thương. Giô-na không có lòng thương xót của Chúa. Không thương xót, không nhân từ, thì cũng không thể nào tha thứ cho kẻ thù được, sự tha thứ đi liền với tình yêu thương. Chúng ta có thể thấy đỉnh điểm của sự thử thách là đây. Nếu chúng ta ở trong hoàn cảnh như Giô-na, thì hãy biết rằng đức tin chúng ta đang được thử thách. Ngài nhân từ để con người ăn năn, nhưng cũng nghiêm khắc, kỷ luật để chúng ta được dự phần với Đấng Christ.
Hê-bê-rơ 12: 10 Vả, cha về phần xác theo ý mình mà sửa phạt chúng ta tạm thời, nhưng Đức Chúa Trời vì ích cho chúng ta mà sửa phạt, để khiến chúng ta được dự phần trong sự thánh khiết Ngài.
Nếu chúng ta theo Chúa Giê-xu, thì phải cởi bỏ con người cũ, mặc lấy con người mới trong Chúa Giê-xu.
Chúa Giê-xu dạy rằng “nghe và làm theo” lời Ngài “thì giống như một người khôn ngoan cất nhà mình trên vầng đá. Có mưa sa, nước chảy, gió lay, xô động nhà ấy; song không sập, vì đã cất trên đá.” (Ma-thi-ơ 7:24-25). Đức tin chúng ta phải đặt trên nền tảng đó.
Để minh họa cho bông trái Đức Thánh Linh mang phẩm chất của Thiên đàng, chúng ta mượn hình ảnh: Trà lan tuyết (Sơn Tuyết) rất đặc biệt ở Việt Nam, to như cây táo cổ thụ, vì mọc ở núi cao, hương vị đặc biệt, Phẩm chất trà sơn tuyết ở đẳng cấp khác hẳn với các trà thường (ở đồi trung du Việt Nam).
Trong trường hợp Giô-na, ông không có vấn đề về đức tin, mà là tính cách của ông thiếu một số phẩm chất cần gia cố thêm.
Lấy ví dụ minh họa: Thép là hợp kim của sắt thêm những thành phần khác. Điểm yếu của sắt là rỉ sét, oxy hóa. Để chống lại oxy hóa người ta thêm tối thiểu là 10,5% Chrome, vào, nếu muốn thêm độ cứng thì có cạc-bon, tăng độ bền trong nước biển thì thêm Nickel …
Chúng ta hãy lắng nghe cẩn thận bài học này, vì nếu không sẽ hiểu lầm là bài học về đạo đức. chúng ta không đến với Chúa để học sửa tính cách, mà Ngài ban đức tin cho chúng ta. Muốn đứng vững trong đức tin, chúng ta cần có bông trái Đức Thánh Linh, đó là tính cách, nhân đức của Đức Chúa Trời, là Đấng đang ngự và trể trị trên Ngai. (Thi thiên 47:8; 9:7; Hê-bê-rơ 1:8) chúng ta không ở đây để học đạo đức kinh, bất kỳ bài học đối nhân xử thế nào, mà học Lời Kinh Thánh nói về “nhân đức của Đấng đã gọi anh em ra khỏi nơi tối tăm, đến nơi sáng láng lạ lùng của Ngài” (1Phi-e-rơ 2:9), và chúng ta “trở nên kẻ bắt chước Đức Chúa Trời như con cái rất yêu dấu của Ngài” (Ê-phê-sô 5:1)
Kinh Thánh dạy rằng đức tin vào Ngài cần được thử luyện, để làm sạch và gia cố thêm các thành phần vào đức tin (Gia-cơ 1:3). Phi-e-rơ tiết lộ cho chúng ta về các thành phần thêm cho đức tin, cần “phải cố gắng hết sức để thêm cho đức tin mình lòng nhân đức, thêm cho nhân đức sự tri thức, 6 thêm cho tri thức tính tiết chế, thêm cho tiết chế tính kiên nhẫn, thêm cho kiên nhẫn lòng tin kính, 7 thêm cho lòng tin kính tình huynh đệ, thêm cho tình huynh đệ tình yêu thương.” (2Phi-e-rơ 1:5-7).
Điều này có nghĩa rằng khi chúng ta đặt đức tin vào công việc Đức Chúa Trời đã làm xong, thì về bản thân chúng ta cũng phải cố gắng hết sức mình gia cố thêm cho đức tin những thuộc tính đẹp lòng Chúa, đó là bông trái Đức Thánh Linh thể hiện trong đời sống, nhưng trong hoạn nạn những thuộc tính đó sẽ trở thành những khí giới để chúng ta đứng vững trong đức tin (Ê-phê-sô 6:14-17; 1Phi-e-rơ 4:1; 1Thê-sa-lô-ni-ca 5:8). Giô-na thiếu một số đặc tính thêm vào cho đức tin sự tha thứ, yêu thương kẻ thù: nên ông bị rơi vào bụng cá kình. Chúng ta cũng hãy coi chừng.
Sự cố gắng hết sức đó là phần chúng ta phải làm, chỉ với điều kiện là ở trong công việc cứu rỗi và nên thánh Đức Chúa Trời đã làm xong trong Chúa Giê-xu Christ. (2Cô-rinh-tô 7: 1 Hỡi những kẻ rất yêu dấu của tôi, chúng ta đã có lời hứa dường ấy, thì hãy làm cho mình sạch khỏi mọi sự dơ bẩn phần xác thịt và phần thần linh, lại lấy sự kính sợ Đức Chúa Trời mà làm cho trọn việc nên thánh của chúng ta.)
Nếu chúng ta không nắm giữ điểm này, đức tin và sự vâng lời chúng ta sẽ dễ bị lung lay như Giô-na, vì không đặt trên công việc đã xong của Chúa, mà chúng ta dựa vào sức riêng, là điều theo xác thịt vốn dễ làm hơn nhiều.
Nói cách khác, Phi-e-rơ dạy chúng ta rao giảng về nhân đức (đạo đức, tính cách) của Đấng Cứu Chuộc (1Phi-e-rơ 2:9). Đấng ban bảng luật pháp cho Môi-se giới thiệu Ngài là ai: “5 Đức Giê-hô-va ngự xuống trong đám mây, đứng gần bên Môi-se và hô danh Giê-hô-va. 6 Ngài đi ngang qua mặt người, hô rằng: Giê-hô-va! Giê-hô-va! Là Đức Chúa Trời nhân từ, thương xót, chậm giận, đầy dẫy ân huệ và thành thực, 7 ban ơn đến ngàn đời, xá điều gian ác, tội trọng, và tội lỗi; nhưng chẳng kể kẻ có tội là vô tội, và nhân tội tổ phụ phạt đến con cháu trải ba bốn đời” (Xuất Ê-díp-tô ký 34: 5-7)
Hôm nay chúng ta biết đó là nhân đức của Đấng phục sinh. Một người được tái sinh bước đi trong đời sống hàng ngày nhờ quyền năng Đấng Phục Sinh. (Rô-ma 5:17 Vả, nếu bởi tội một người mà sự chết đã cai trị bởi một người ấy, thì huống chi những kẻ nhận ân điển và sự ban cho của sự công bình cách dư dật, họ sẽ nhờ một mình Đức Chúa Jêsus Christ mà cai trị trong sự sống là dường nào!) Nếu bạn nhờ vào quyền năng của Đấng Phục Sinh thì bạn được đầy dẫy Đức Thánh Linh. Nghĩa là mạch nước sống từ Ngài chảy liên tục sự tha thứ, nhân từ, kiên trì, mềm mại, công bình, bình an, chung thủy, tiết độ (tự chủ).
Chúng ta không phải làm lành để được cứu, nhưng là người tin Chúa chúng ta cần chứng tỏ một đời sống có nhân đức. Chúng ta chỉ làm được điều đó, nếu nhờ cậy Chúa biến đổi tính cách chúng ta bởi quyền năng phục sinh của Ngài.
Ê-phê-sô 5: 1-6 1 Vậy anh em hãy trở nên kẻ bắt chước Đức Chúa Trời như con cái rất yêu dấu của Ngài; 2 hãy bước đi trong sự yêu thương, cũng như Đấng Christ đã yêu thương anh em, và vì chúng ta phó chính mình Ngài cho Đức Chúa Trời làm của dâng và của tế lễ, như một thức hương có mùi thơm. 3 Phàm những sự gian dâm, hoặc sự ô uế, hoặc sự tham lam, cũng chớ nên nói đến giữa anh em, theo như cách xứng đáng cho các thánh đồ. 4 Chớ nói lời tục tỉu, chớ giễu cợt, chớ giả ngộ tầm phào, là những điều không đáng, nhưng thà cảm tạ ơn Chúa thì hơn. 5 Vì anh em phải biết rõ rằng kẻ gian dâm, ô uế, tham lam, tức là kẻ thờ hình tượng, không một kẻ nào được dự phần kế nghiệp của nước Đấng Christ và Đức Chúa Trời. 6 Đừng để cho ai lấy lời giả trá phỉnh dỗ anh em; vì ấy là nhân những điều đó mà cơn thạnh nộ của Đức Chúa Trời giáng trên các con bạn nghịch.
Lòng tham lam (câu 3) ngày nay thể hiện ở muốn giàu nhanh, không làm mà có ăn, biến hóa ở kinh doanh đa cấp, những kẻ có lòng tham, lao vào như con thiêu thân. Những câu thần chú: tự do tài chính, sống khỏe, giàu nhanh, không cần bỏ sức nhiều, ngủ thôi cũng đẻ ra tiền… điều tai hại là những người tin Chúa nghĩ rằng Chúa muốn con cái Ngài giàu có, thịnh vượng, đó là tin lành bong bóng, không dựa trên lời Chúa. Hãy có tư duy tích cực, hãy nói tích cực, sống tích cực, để hấp thu năng lượng tích cực, các định luật hấp dẫn, không phải là tin lành. Niềm tin đó ngoài Kinh Thánh, chỉ nuôi dưỡng xác thịt, là tin lành pha loãng, tin lành siêu ân điển, tin Chúa cho giàu có, những lời êm tai, đánh đúng thị hiếu, đó là những sao đi lạc. Điều Phao-lô cảnh báo mang tính thời sự tiên tri:
2Ti-mô-thê 3: 1-5 1 Hãy biết rằng trong ngày sau rốt, sẽ có những thời kỳ khó khăn. 2 Vì người ta đều tư kỷ, tham tiền, khoe khoang, xấc xược (kiêu ngạo), hay nói xấu (phạm thượng, lộng ngôn), nghịch cha mẹ (không vâng lời cha mẹ), bội bạc (vô ơn bạc nghĩa; ly dị, không giao ước), không tin kính (bất khiết, không tôn trọng thần thánh, vô đạo), 3 vô tình (không tình nghĩa, vô cảm), khó hòa thuận (không thể hòa thuận), hay phao vu (hay nói xấu, vu khống, ), không tiết độ (trụy lạc, ngông cuồng, buông tuồng, without self-control, unbeherrscht), dữ tợn (tàn bạo, hung dữ, xu hướng bạo lực), thù người lành (không yêu mến, ghét điều lành), 4 lường thầy phản bạn(bội bạc, phản bội, phản phúc), hay nóng giận (liều lĩnh, ngang bướng, bốc đồng, nông nổi, ngông cuồng), lên mình kiêu ngạo (tự phụ, tự cao tự đại | tư tưởng cao quá lẽ), ưa thích sự vui chơi hơn là yêu mến Đức Chúa Trời, 5 bề ngoài giữ điều nhân đức (tinh kính tỏ vẻ có đạo, mà không sống đạo), nhưng chối bỏ quyền phép của nhân đức đó (tinh kính). Những kẻ thể ấy, con hãy lánh xa đi.
Hôm nay bạn đã nghe về những hiểm nguy trong thời đại chúng ta đang sống, mà Kinh Thánh chỉ ra. Như người đi biển, không biết lúc nào bị bão lật thuyền, cướp biển rình rập, thì công dân mạng cũng vậy. Những thế kỷ trước có chiến tranh thuốc phiện, thì ngày nay có thêm sự nghiện mạng internet, cướp đi sự chủ động của một người. Có mấy người còn ngồi lật Kinh Thánh đọc, thay vì surf điện thoại. Đọc Kinh Thánh và chủ động tự suy gẫm những điều Kinh Thánh dạy, có quyển sổ tay ghi chép lại những gì mình học được. Hoặc viết lại những câu, những chương Kinh Thánh, sách Thi thiên, châm ngôn… viết Kinh Thánh là đọc nhiều lần. Có người đã viết Kinh Thánh trong 8 quyển sổ …
Kết luận:
Chúa Giê-xu báo trước rằng: Ma-thi-ơ 24:12 Lại vì cớ tội ác sẽ thêm nhiều, thì lòng yêu mến (agapē) của phần nhiều người sẽ nguội lần.
Giô-na có đức tin, nhưng thiếu tình yêu thương với kẻ thù, còn chúng ta thì sao?
Sách Giô-na kết thúc bằng câu hỏi của Chúa về sự thương xót, và Giô-na đang vật lộn với câu trả lời là sự tha thứ. Nếu chúng ta nói tha thứ dễ như vậy mà sao không làm được! thì chúng ta đã nhầm! Sự tha thứ thật mà Giô-na đang vật lộn không phải là bài học khôn ngoan ở dưới đất, mà có phẩm chất từ Thiên đàng. Giô-na đã chết trong đức tin, và mong chờ điều đó từ đằng xa (Hê-bê-rơ 11:13). Chúa Giê-xu đã đến, tại thập tự giá Ngài đã làm xong công việc của sự tha thứ và cứu chuộc tội nhân.
Ngày nay chúng ta đã biết câu trả lời: làm thế nào để vui mừng làm theo ý muốn Chúa. Điều này sẽ không thể nếu không có quyền năng phục sinh của Chúa Giê-xu. Và sự sống phục sinh chỉ có được khi hàng ngày chúng ta mang thập tự giá theo Chúa, được chết và chết được trong Chúa Giê-xu! Hành vi, thái độ cư xử của tôi chứng tỏ tôi có đầy dẫy Đức Thánh Linh không. Ít ra thì Giô-na đã thành thật với Chúa. Sự dạy dỗ lành mạnh dẫn chúng ta đến chân thành với Chúa, thà là hoặc nóng, hoặc lạnh, chỉ ra những thần tượng giấu kín, giúp chúng ta khỏi sự giả hình, đừng sự tự lừa dối lòng mình. Xin Chúa cứu chúng con khỏi điều ác. Amen!