Tóm tắt Sách Ê-xơ-tê
Tác giả:Sách Ê-xơ-tê không có tên tác giả cụ thể. Theo truyền thống, tên tác giả được biết đến phổ biến nhất là Mạc-đô-chê (một nhân vật chính của sách Ê-xơ-tê), Ê-xơ-ra và Nê-hê-mi (là những nhân vật quen thuộc theo phong tục của nước Ba Tư).
Thời gian viết:Sách Ê-xơ-tê có thể được viết vào giữa năm 460 và 350 trước công nguyên.
Mục đích viết: Mục đích của sách Ê-xơ-tê là mô tả sự quan phòng của Đức Chúa Trời, đặc biệt đối với dân Y-sơ-ra-ên được Ngài chọn. Sách Esther ghi lại việc thiết lập những ngày Purim để kỷ niệm cuộc giải phóng vĩ đại của Chúa đối với dân tộc Do Thái với sự giúp đỡ của Esther. Người Do Thái ngày nay vẫn đọc Esther trong lễ Purim.Những câu Kinh thánh then chốt:
Ê-xơ-tê 4:14, “14 vì nếu ngươi làm thinh trong lúc nầy đây, dân Giu-đa hẳn sẽ được tiếp trợ và giải cứu bởi cách khác, còn ngươi và nhà cha ngươi đều sẽ bị hư mất; song nào ai biết rằng chẳng phải vì cớ cơ hội hiện lúc nầy mà ngươi được vị hoàng hậu sao?”
Ê-xơ-tê 6:13, “13 Ha-man thuật lại cho Xê-rết, vợ mình, và các bạn hữu mình hay mọi điều đã xảy đến cho mình. Khi ấy các người khôn ngoan và Xê-rết, vợ người, nói rằng: Ông đã khởi mòi sa bại trước mặt Mạc-đô-chê rồi; nếu hắn quả thuộc về dòng dõi dân Giu-đa, thì ông sẽ chẳng thắng hắn được đâu, nhưng sẽ sa bại quả hẳn trước mặt người'”
Ê-xơ-tê 7:3, “3 Hoàng hậu Ê-xơ-tê thưa lại rằng: Ôi vua! Nếu tôi được ơn trước mặt vua, và nếu vua vừa ý, xin vua hãy nhậm lời cầu khẩn tôi mà ban mạng sống cho tôi, và theo sự nài xin tôi mà ban cho tôi dân tộc tôi”
Tóm tắt ngắn gọn: Sách Ê-xơ-tê có thể được chia thành 3 phần chính. Từ đoạn 1:1 – 2:18 – Ê-xơ-tê thay thế Hoàng hậu Vả-thi; 2:19 – 7:10 – Mạc-đô-chê chiến thắng Ha-man; 8:1 – 10:3 – dân Y-sơ-ra-ên vẫn tồn tại giữa mọi nỗ lực của Ha-man nhằm mục đích tiêu diệt họ.
Vị hoàng hậu cao quý đã liều lĩnh dùng chính mạng sống của mình khi bà nhận ra mọi thứ đang trong tình trạng nguy hiểm. Bà sẵn lòng làm thực hiện một kế hoạch có thể đem đến sự nguy hiểm đến tính mạng và dám thách thức nhân vật quyền lực thứ hai trong cả nước là Ha-man. Bà đã tỏ ra là người vợ khôn ngoan và là một đối thủ xứng tầm, đồng thời luôn giữ thái độ khiêm tốn và tôn trọng địa vị của chồng mình là nhà vua..
Khá giống với câu chuyện về Giô-sép trong Sáng thế ký 41:34-37, cả hai câu chuyện đều liên quan đến những vị vua ngoại quốc đang kiểm soát số phận của dân Do Thái. Cả hai người đều là những người hùng của dân Y-sơ-ra-ên đã cho thấy ý nghĩa của sự cứu chuộc đối với dân tộc và quốc gia của họ. Bàn tay của Chúa chính là chứng cớ, những điều đã xảy ra có thể ở trong tình huống xấu nhưng thực ra là mọi thứ vẫn ở dưới sự kiểm soát của Đức Chúa Trời toàn năng là Đấng luôn làm những điều tốt đẹp xuất phát từ tình yêu của Ngài. Trọng tâm của câu chuyện là sự chia rẽ đang diễn ra giữa người Do Thái và người Amalekite, bắt đầu ngay từ thời Exodus, như đã đưa tin. Mục tiêu của Haman là nỗ lực cuối cùng, được ghi lại trong thời Cựu Ước, nhằm tiêu diệt hoàn toàn người Do Thái. Kế hoạch của hắn ta cuối cùng kết thúc bằng sự sụp đổ của chính hắn và sự trỗi dậy của Mordecai lên thay vị trí của hắn ta, cũng như sự cứu rỗi của người Do Thái.
Các bữa tiệc là chủ đề chính của sách này, có bảy bữa tiệc được ghi lại (Ê-xơ-tê 1:3, 9; 2:18; 5:4–5; 7:1–2; 8:17; và 9:17–22), và nhiều sự kiện đã được lên kế hoạch, âm mưu hoặc phơi bày tại những bữa tiệc này. Mặc dù danh Đức Chúa Trời không bao giờ được nhắc đến trong cuốn sách này, nhưng rõ ràng là người Do Thái ở Susa đã tìm kiếm sự can thiệp của Ngài khi họ kiêng ăn ba ngày (Ê-xơ-tê 4:16). Mặc dù luật cho phép tiêu diệt họ được viết theo luật của người Mê-đi và Ba Tư, khiến nó không thể thay đổi, nhưng con đường cho những sự trả lời cầu nguyện của họ được mở ra. Ê-xơ-tê đã liều mạng đi đến gặp nhà vua khi không được mời không chỉ một lần mà đến hai lần, (Ê-xơ-tê 5:1–2; 8:3). Cô ấy không bằng lòng với việc Haman bị tiêu diệt; cô ấy có ý định cứu người của mình. Việc tổ chức Lễ Purim được viết và lưu giữ cho mọi người cùng xem và vẫn được tuân thủ cho đến ngày nay. Dân sự được Đức Chúa Trời chọn, đã được hoãn thi hành án diệt chủng nhờ sự khôn ngoan và khiêm nhường của Ê-xơ-tê, mà không trực tiếp nhắc đến danh Ngài,
Những điềm báo:Trong Ê-xơ-tê, chúng ta được thấy “cảnh hậu trường” được tìm thấy trong trận chiến của Sa-tan nhằm chống lại mục đích của Chúa và đặc biệt chống lại Đấng Mê-si được hứa. Sự nhập thể của Đấng Christ vào trong dòng dõi loài người đã được dự đoán trước dựa trên sự tồn tại của dòng dõi người Do Thái. Chính Ha-man đã lên kế hoạch chống lại dân Do Thái để tiêu diệt họ, vì thế Sa-tan đã dùng chính ông để chống lại Chúa và dân sự của Ngài. Chính Ha-man bị đánh bại trên giá treo cổ mà ông ta đã cố ý chuẩn bị cho Mạc-đô-chê, vì Chúa đã dùng vũ khí mà kẻ thù đã âm mưu để chống đối Chúa và dòng dõi thuộc linh của Ngài. Vì tại thập tự giá, mà Sa-tan dùng để tiêu diệt Đấng Mê-si, chính là phương tiện mà qua đó Đấng Christt “đã xóa tờ khế lập nghịch cùng chúng ta, các điều khoản trái với chúng ta nữa, cùng phá hủy tờ khế đó mà đóng đinh trên cây thập tự; Ngài đã truất bỏ các quyền cai trị cùng các thế lực, dùng thập tự giá chiến thắng chúng nó, và nộp ra tỏ tường giữa thiên hạ.” (Cô-lô-se 2:14-15). Chính Ha-man đã bị treo cổ vào chính cái bẫy mà ông đã bày mưu hãm hại Mạc-đô-chê, vì vậy ma quỷ đã bị đập tan bởi chính thập tự giá mà nó dựng nên để tiêu diệt Đấng Christ.
Áp dụng thực tiễn:
Sách Ê-xơ-tê cho thấy sự lựa chọn chúng ta làm giữa việc nhìn thấy sự tể trị của Chúa trong mọi tình huống cuộc sống của chúng ta và nhìn thấy những điều đơn thuần là trùng khớp với nhau. Chúa là Đấng có quyền tối cao trên vũ trụ và chúng ta có thể tin chắc rằng kế hoạch của Ngài sẽ không bị thay đổi bởi những hành động của ma quỷ hay con người. Dù cho danh của Ngài không được đề cập đến trong sách, bằng chứng về sự chăm sóc của Ngài đối với dân sự, vừa cho những cá nhân lẫn đất nước, là những bằng chứng xuyên suốt. Ví dụ, chúng ta không thể không thấy Đấng Toàn Năng tác động đến chứng mất ngủ đúng lúc của Vua Xerxes. Qua tấm gương của Mordecai và Esther, ngôn ngữ yêu thương thầm lặng mà Cha chúng ta thường sử dụng để giao tiếp trực tiếp với linh hồn chúng ta được thể hiện trong cuốn sách này.
Bà Ê-xơ-tê chứng tỏ là một người kính sợ và có đời sống thuộc linh vâng phục cho thấy sức mạnh vĩ đại và sự vâng lời. Sự khiêm nhường của bà Ê-xơ-tê được tỏ rõ qua sự khác biệt giữa những người xung quanh bà, và những điều này làm cho bà được nâng cao lên vị trí của hoàng hậu. Bà cho chúng ta biết rằng việc giữ vững sự tôn trọng và khiêm nhường, ngay cả trong tình huống khó khăn vượt quá khả năng của con người, cũng thường được thiết lập để cả chúng ta và những người khác đều được nhận những phước hạnh lớn lao.Chúng ta nên cố gắng làm tốt để noi theo đời sống kính sợ Chúa như của bà trong mọi lĩnh vực của đời sống, nhưng đặc biệt là trong những thách thức xảy đến. Không hề có sự than phiền hay một thái độ tiêu cực nào bị phơi bày trong sách này. Chúng ta sẽ có nhiều lần đọc được về việc bà “được đẹp lòng” với những người xung quanh. Sau cùng, chính việc “được đẹp lòng” đã cứu dân tộc của bà. Chúng ta vẫn có thể nhận được đặc ân khi chúng ta chấp nhận ngay khi ở trong những tình huống bị ngược đãi không công bằng và theo gương của Ê-xơ-tê trong việc duy trì thái độ tích cực, luôn đi đôi với sự khiêm nhường và quyết tâm nương dựa Chúa. Liệu ai có thể biết được khi Chúa đặt chúng ta vào trong một vị trí nào đó, để sử dụng chúng ta vào thời điểm thích hợp của Ngài ?
nguồn: https://www.gotquestions.org/Viet/khao-sach-e-xo-te.html