Ê-XƠ-TÊ 9 – CHIẾN THẮNG CHO NGƯỜI GIU-ĐA

Lễ Phu-rim là gì?

MP3:
https://open.spotify.com/playlist/7eKK5EsY3vBMjnbrrePPB3
https://podcasts.apple.com/us/podcast/h%E1%BB%8Dc-kinh-th%C3%A1nh-t%E1%BB%ABng-ch%C6%B0%C6%A1ng/id1610815585

Youtube:
https://www.youtube.com/watch?v=u9-X6N7qHa8&list=PLwhU8pZXqoaiUwLUA_KtCgzuiVXxfjEpj&index=9

A.Họ đánh bại kẻ thù của họ.

1.(1-5) Chiến thắng, nhờ sự giúp đỡ của nhà vua.

¹ Tháng mười hai là tháng A-đa, ngày mười ba, khi hầu gần ngày giờ phải thi hành mạng lịnh và chiếu chỉ của vua, tức nhằm ngày ấy mà kẻ cừu địch dân Giu-đa ham hố lấn lướt họ (nhưng việc đã đổi trái đi, chánh các người Giu-đa đó lại lấn lướt những kẻ ghét mình), ² thì dân Giu-đa hiệp lại tại các thành, trong khắp các tỉnh của vua A-suê-ru, đặng tra tay vào những kẻ tìm làm hại mình; chẳng có ai chống trả nổi chúng, bởi vì các dân tộc bắt sợ hãi dân Giu-đa lắm. ³ Các đầu trưởng của những tỉnh, các quan trấn thủ, các quan cai quản, cùng những người coi việc vua, đều giúp đỡ dân Giu-đa, vì họ kính sợ Mạc-đô-chê. ⁴ Vì Mạc-đô-chê vốn cao trọng trong cung vua, danh tiếng người đồn ra khắp các tỉnh, bởi người Mạc-đô-chê càng ngày càng cao trọng. ⁵ Dân Giu-đa hãm đánh các thù nghịch mình bằng mũi gươm, giết chết và tuyệt diệt chúng nó; phàm kẻ nào ghét họ, thì họ đãi theo mặc ý mình muốn.

a.Vào ngày mà kẻ thù của người Do Thái định đàn áp họ, thì tình thế lại đảo ngược (câu 1b BHĐ): Người Giu-đa chắc chắn có kẻ thù của họ, những kẻ muốn tiêu diệt họ. Tuy nhiên, họ có một người tuyệt vời đứng về phía họ: đó là nhà vua, với tất cả nguồn lực của mình. Có nhà vua bênh vực, việc ai chống lại họ không quan trọng.

b.Như vậy người Giu-đa đã đánh bại tất cả kẻ thù của họ: Chúng ta có kẻ thù của chính mình để đối phó; nhưng có Vua của các vua đứng về phía chúng ta, chúng ta không có lý do gì phải sợ hãi – ³¹ Đã vậy thì chúng ta sẽ nói làm sao? Nếu Đức Chúa Trời vùa giúp chúng ta, thì còn ai nghịch với chúng ta? (Rô-ma 8:31)

2.(6-10) Các thành phố nơi họ chiến đấu với kẻ thù.

⁶ Tại kinh đô Su-sơ, dân Giu-đa đánh giết năm trăm người, ⁷ và họ cũng giết Phạt-san-đa-tha, Đanh-phông, A-ba-tha, ⁸ Phô-ra-tha, A-đa-lia, A-ri-đa-tha, ⁹ Phạt-ma-sa-ta, A-ri-sai, A-ri-đai, và Va-giê-xa-tha, ¹⁰ tức là mười người con trai của Ha-man, cháu Ham-mê-đa-tha, là kẻ hãm hiếp dân Giu-đa; nhưng chúng không tra tay vào hóa tài.

3.(11-17) Theo lời mời của nhà vua, Ê-xơ-tê yêu cầu đánh bại hoàn toàn mọi kẻ thù của người Giu-đa.

¹¹ Trong ngày đó, người ta đem cho vua hay số những kẻ bị giết trong kinh đô Su-sơ. ¹² Vua nói với hoàng hậu Ê-xơ-tê rằng: Dân Giu-đa đã giết chết tại trong kinh đô Su-sơ năm trăm người, và mười con trai của Ha-man thay; lại trong các tỉnh của vua chúng còn đã làm chi nữa! Bây giờ nàng xin gì? Tất ta sẽ ban cho. Nàng còn cầu chi nữa, tất sẽ làm cho. ¹³ Bà Ê-xơ-tê thưa rằng: Nếu đẹp ý vua; xin hãy nhậm cho ngày mai dân Giu-đa ở tại Su-sơ cũng làm như chiếu chỉ về ngày nay; và cho phép treo nơi mộc hình mười con trai của Ha-man. ¹⁴ Vua bèn truyền lịnh làm như vậy: có hạ chiếu chỉ truyền ra trong Su-sơ, và người ta treo mười con trai của Ha-man. ¹⁵ Dân Giu-đa ở tại Su-sơ cũng hiệp lại trong ngày mười bốn tháng của A-đa, và giết ba trăm người ở tại Su-sơ; nhưng chúng không tra tay mình vào hóa tài. ¹⁶ Những dân Giu-đa khác ở trong các tỉnh của vua, bèn hiệp lại binh vực cho sanh mạng mình, hãm đánh kẻ thù nghịch mình, giết bảy mươi lăm ngàn người ghen ghét mình, nhưng họ không tra tay vào hóa tài. ¹⁷ Việc ấy xảy ra nhằm ngày mười ba của tháng A-đa; còn ngày mười bốn tháng ấy, chúng an nghỉ, lập thành một ngày tiệc yến vui vẻ. ¹⁸

a.¹³ Bà Ê-xơ-tê thưa rằng: Nếu đẹp ý vua; xin hãy nhậm cho ngày mai dân Giu-đa ở tại Su-sơ cũng làm như chiếu chỉ về ngày nay; và cho phép treo nơi mộc hình mười con trai của Ha-man: Nhiều người đã chỉ trích Ê-xơ-tê vì điều này, cho rằng điều đó thể hiện sự thiếu sót tình yêu đối với kẻ thù của mình. Tuy nhiên, Bà đã thể hiện cùng một nguyên tắc thường thấy ở Joshua – bà sẽ không chấp nhận cho đến khi chiến thắng hoàn toàn.

b.Và họ đã treo cổ mười người con trai của Ha-man: Ha-man và các con trai của ông là hậu duệ của người A-ma-léc cổ đại (so sánh Ê-xơ-tê 3:1 và 1 Samuel 15:8-33). Đức Chúa Trời truyền lệnh cho Sau-lơ, con trai của Kích, thi hành trọn vẹn sự phán xét của Đức Chúa Trời đối với dân A-ma-léc (1 Sa-mu-ên 15:2-3). Sau-lơ đã thất bại, nhưng hậu duệ sau này của bộ tộc Bên-gia-min và con trai của Kích tên là Mạc-đô-chê (Ê-xơ-tê 2:5-6) đã hoàn thành sự phán xét của Đức Chúa Trời đối với dân A-ma-léc.

i.“Ý định của Đức Chúa Trời là cuộc xung đột cuối cùng sẽ xảy ra giữa dân Y-sơ-ra-ên và người A-ma-léc: cuộc xung đột bắt đầu với Giô-suê trong đồng vắng sẽ được Mạc-đô-chê kết thúc trong hoàng cung.” (Spurgeon)

B.Lễ Phu-rim được thiết lập.

1.(18-19) Một lễ kỷ niệm lớn giữa người Giu-đa của Đế quốc Ba Tư.

¹⁸ Nhưng dân Giu-đa ở tại Su-sơ nhóm hiệp trong ngày mười ba và mười bốn của tháng ấy; còn ngày mười lăm tháng ấy, chúng an nghỉ và lập thành một ngày tiệc yến vui vẻ. ¹⁹ Bởi cớ ấy, những người Giu-đa ở nơi các hương thôn, lấy ngày mười bốn tháng A-đa làm một ngày vui mừng, tiệc yến, một ngày lễ để gởi cho lẫn nhau những lễ vật.

2.(20-32) Việc tổ chức lễ Phu-rim.

²⁰ Mạc-đô-chê ghi chép các điều nầy, và gởi thơ cho hết thảy dân Giu-đa ở trong các tỉnh của vua A-suê-ru, hoặc gần hay xa, ²¹ để khiến cho họ hằng năm giữ ngày mười bốn và mười lăm của tháng A-đa, ²² vì trong ngày và tháng ấy dân Giu-đa đã thoát khỏi kẻ thù nghịch mình và được bình an, sự đau đớn đổi ra mừng rỡ, và ngày buồn thảm hóa ra ngày lễ; lại bảo họ lập thành ngày tiệc yến và vui mừng, gởi cho lẫn nhau những lễ vật, và bố thí cho người nghèo khổ.²³ Dân Giu-đa nhận làm theo việc mình đã khởi làm, và theo điều Mạc-đô-chê đã viết gởi cho mình; ²⁴ vì Ha-man, con trai Ham-mê-đa-tha, dân A-gát, kẻ hãm hiếp hết thảy dân Giu-đa, có lập mưu hại dân Giu-đa đặng tuyệt diệt đi, và có bỏ Phu-rơ, nghĩa là bỏ thăm, để trừ diệt và phá hủy chúng đi. ²⁵ Song khi bà Ê-xơ-tê đến trước mặt vua để tỏ ra việc ấy, thì vua ra chiếu chỉ truyền bảo rằng các mưu ác mà Ha-man đã toan hại dân Giu-đa hãy đổ lại trên đầu của hắn, và người ta treo hắn với các con trai hắn nơi mộc hình.
²⁶ Bởi cớ đó, người ta cứ theo chữ Phu-rơ, mà gọi các ngày đó là Phu-rim. Lại vì có lời của thơ nầy, và vì cớ các điều chúng đã thấy, cùng bị xảy đến cho mình, ²⁷ nên dân Giu-đa nhận và định thường lệ cho mình, cho dòng giống mình, và cho những người sẽ nhập bọn với mình, mỗi năm phải giữ hai ngày nầy tùy cái thơ nầy và theo thì nhứt định, chẳng ai nên bỏ bê; ²⁸ lại người ta phải nhớ lại hai ngày ấy, và mỗi gia tộc trong mỗi tỉnh mỗi thành phải giữ nó trải qua các đời; chẳng được bỏ bê ngày Phu-rim nầy khỏi giữa dân Giu-đa, và kỷ niệm nó chớ hề mất khỏi dòng dõi họ.
²⁹ Hoàng hậu Ê-xơ-tê, con gái của A-bi-hai, và Mạc-đô-chê, người Giu-đa, lại viết thơ thứ nhì đặng khuyên dân Giu-đa gìn giữ lễ Phu-rim; ³⁰ người lấy lời hòa bình và chân thật mà gởi thơ cho hết thảy dân Giu-đa ở trong một trăm hai mươi bảy tỉnh của nước A-suê-ru, ³¹ đặng làm chứng quyết định các ngày Phu-rim ấy theo thì tiết nhứt định, y như Mạc-đô-chê, người Giu-đa, và hoàng hậu Ê-xơ-tê đã dạy biểu chúng, và y như chúng đã lập lấy cho mình và cho dòng dõi mình, về kỳ kiêng ăn và ai khóc. ³² Lịnh mạng của bà Ê-xơ-tê định việc giữ các ngày Phu-rim; đoạn điều đó được chép vào sách.

a.Mạc-đô-chê đã viết những điều này và gửi thư cho tất cả người Giu-đa gần xa, trong tất cả các tỉnh của vua A-suê-ru, để quy định giữa họ phải cử hành lễ hàng năm: Nguyên tắc ghi nhớ, kỷ niệm sự giải cứu vĩ đại của Đức Chúa Trời là tốt; chúng ta thường hay quên những công việc vĩ đại của Ngài.

b.(bản hiệu đính) ³²Như thế, lệnh của bà Ê-xơ-tê xác nhận về ngày lễ Phu-rim đã được chép vào sách.: Ngày nay, Lễ Phu-rim là một trong những lễ hội phổ biến hơn của người Giu-đa, với trang phục, trò chơi và nhiều tiếng ồn vui nhộn.

nguồn: https://enduringword.com/bible-commentary/esther-9/

Lễ Phu-rim là gì?

Lễ Phu-rim là một ngày lễ của người Giu-đa để kỷ niệm sự giải thoát của người Giu-đa như được ghi trong sách Ê-xơ-tê. Nó còn được gọi là Lễ bỏ thăm (Phu-rim là từ tiếng Giu-đa có nghĩa là “ bỏ thăm” _Ê-xơ-tê 3: ⁷ Tháng giêng là tháng Ni-san, năm thứ mười hai đời vua A-suê-ru, người ta bỏ Phu-rơ, nghĩa là bỏ thăm, mỗi ngày mỗi tháng, tại trước mặt Ha-man, cho đến tháng mười hai, là tháng A-đa.). Lễ này không được đề cập đến trong Tân Ước, mặc dù các học giả tin rằng lễ không tên trong Giăng 5:¹ Kế đó, có một ngày lễ của dân Giu-đa, Đức Chúa Jêsus lên thành Giê-ru-sa-lem có thể là lễ Phu-rim.

Haman, thủ tướng của Vua Ba Tư A-suê-ru, bị Mạc-đô-chê xúc phạm, ông không chịu cúi đầu trước Haman. Haman thuyết phục nhà vua rằng tất cả người Giu-đa đều nổi loạn và phải bị tiêu diệt. Để ấn định ngày diệt chủng, Haman sử dụng bỏ thăm hoặc Phu-rim. Haman KHÔNG HỀ BIẾT RẰNG hoàng hậu của A-suê-ru, Ê-xơ-tê, là một người Giu-đa và là cháu gái của Mạc-đô-chê. Ê-xơ-tê kêu gọi A-suê-ru bênh vực cuộc sống của người dân của mình. Nhà vua không thể thu hồi sắc lệnh thanh trừng người Giu-đa trước đó, nhưng ông ban hành một sắc lệnh mới cho phép người Giu-đa tự vệ. Kết quả là Haman và gia đình ông bị hành quyết, còn người Giu-đa giết 75.000 kẻ có ý định tấn công. Để tưởng nhớ chiến thắng, Mạc-đô-chê tổ chức Lễ Phu-rim hàng năm (Ê-xơ-tê 9:26-32).

Giống như Hanukah, Lễ Phu-rim đã phát triển thành MỘT NGÀY LỄ QUỐC GIA HƠN LÀ MỘT NGÀY LỄ TÔN GIÁO, mặc dù nó bắt đầu bằng những lời cầu nguyện cụ thể và đọc sách Ê-xơ-tê. Lễ kỷ niệm còn bao gồm việc tặng quà thực phẩm cho bạn bè, từ thiện cho người nghèo và một bữa ăn thịnh soạn. Khi đọc sách Esther, khán giả reo hò khi tên Mordecai được nhắc đến và hét lên khi tên Haman được nhắc đến. Việc uống rượu, khiêu vũ, diễu hành và hóa trang cũng thường xuyên xảy ra vào thời điểm này. Ý tưởng kỷ niệm sự giải thoát này cũng được tổ chức như một lễ Purim địa phương hoặc lễ Purim cá nhân khi một cộng đồng hoặc cá nhân trải qua một cuộc giải cứu kỳ diệu. Các máy tạo âm thanh bằng gỗ được gọi là ra’ashan hay “những kẻ gây ồn ào” giúp át đi cái tên Haman. Uống rượu thường là một phần của sự kiện và người ta nói rằng người ta nên uống cho đến khi “Haman bị nguyền rủa!” nghe giống như “Phúc thay Mạc-đô-chê!” Ngoài ra còn có âm nhạc, khiêu vũ, diễu hành và mọi người mặc trang phục.

Thông thường, các cộng đồng người Giu-đa và người Giu-đa tin Đấng Mê-si sẽ mở Lễ Phu-rim cho công chúng.

Lễ Purim bao gồm một sự dạy dỗ quan trọng trong Kinh thánh cũng như nhiều di sản văn hóa được thực hành giữa người Do Thái cho đến ngày nay, nhằm ghi nhớ sự giải thoát quan trọng mà Chúa đã ban và tiếp tục ban cho dân Ngài.

Nguồn:
https://enduringword.com/bible-commentary/esther-9/
https://www.gotquestions.org/Feast-of-Purim.html
https://www.compellingtruth.org/Feast-of-Purim.html