Ê-XƠ-TÊ 2 – Ê-XƠ-TÊ ĐƯỢC CHỌN HOÀNG HẬU
A.Việc tập hợp hậu cung cho vua A-suê-ru.
1.(1-4) Một cuộc tìm kiếm được thực hiện để tìm người thay thế Hoàng hậu Vả-thi.
1 Sau các việc ấy, khi cơn thạnh nộ vua A-suê-ru đã nguôi lại, thì người bèn nhớ lại Vả-thi, và việc nàng đã làm, cùng sự đã chỉ định cho nàng. 2 Các cận thần vua thưa rằng: Khá tìm cho vua những nữ đồng trinh tốt đẹp; 3 và xin vua hãy sai khiến những quan đi khắp các tỉnh của nước vua, nhóm hiệp hết thảy nữ đồng trinh tốt đẹp, đến Su-sơ; là kinh đô, dẫn vào hậu cung, và giao phó cho Hê-gai, hoạn quan của vua, thái giám những cung phi; rồi phát cho chúng những hương phẩm cần dùng cho sự tẩy uế; 4 hễ con gái trẻ nào được đẹp lòng vua, khá lập làm hoàng hậu thế cho Vả-thi. Lời ấy đẹp lòng vua; vua bèn làm như vậy.
a.1Sau các việc ấy,: Điều này rộng hơn là chỉ những sự kiện của chương trước. Ê-xơ-tê 2:16 cho biết có khoảng thời gian bốn năm giữa chương một và chương hai. Trong thời gian đó, Vua A-suê-ru đã thực hiện cuộc xâm lược lớn nhưng không thành công vào Hy Lạp và ông trở về nhà với tư cách là một kẻ bại trận, muốn làm cho trái tim mình vui lên bằng những thú tiêu khiển nhục dục.
b.câu 3 nhóm hiệp hết thảy nữ đồng trinh tốt đẹp: Kế hoạch là tập hợp một hậu cung từ những phụ nữ xinh đẹp nhất xứ sở; đưa họ vào hậu cung cho nhà vua và chọn người phụ nữ được sủng ái nhất làm hoàng hậu trong nhóm đó. Đây giống như một cuộc thi “Hoa hậu Đế quốc Ba Tư” và người chiến thắng sẽ là hoàng hậu thay Vả-thi.
c.4hễ con gái trẻ nào được đẹp lòng vua, khá lập làm hoàng hậu thế cho Vả-thi: Nhà sử học Hê-bê-rơ cổ đại Josephus nói rằng A-suê-ru đã chọn tổng cộng 400 phụ nữ.
2.(5-7) Ê-xơ-tê và gia đình cô ấy.
a.câu 5-65 Ở tại kinh đô Su-sơ, có một người Giu-đa, tên là Mạc-đô-chê, con trai của Giai-rơ, cháu của Si-mê-i, chắt của Kích, người Bên-gia-min; 6 người bị bắt dẫn khỏi Giê-ru-sa-lem với những kẻ bị bắt làm phu tù đồng một lượt với Giê-cô-nia, vua Giu-đa, mà Nê-bu-cát-nết-sa, vua Ba-by-lôn, đã bắt làm phu tù: Mạc-đô-chê, anh họ của Ê-xơ-tê, đến Ba Tư trong một trong những làn sóng trục xuất mà người Babylon áp đặt lên Giu-đa khi họ chinh phục vùng đất đó.
b.7Người bảo dưỡng Ha-đa-sa (tức là Ê-xơ-tê) con gái của cậu mình, vì nàng không có cha mẹ.: Ê-xơ-tê được anh họ Mạc-đô-chê nuôi dưỡng kể từ khi cha và mẹ cô qua đời. (tên Hê-bê-rơ Hadassah có nghĩa là “cây sim”; tên Ba Tư Ê-xơ-tê có nghĩa là “ngôi sao”)
i.“Trong biểu tượng tiên tri, cây sim sẽ thay thế những bụi gai và gai góc của sa mạc, qua đó mô tả sự tha thứ và chấp nhận của Chúa đối với dân của Ngài. (Ê-sai 41:1919 Ta sẽ đặt trong đồng vắng những cây hương bách, cây tạo giáp, cây sim và cây dầu. Ta sẽ trồng chung nơi sa mạc những cây tùng, cây sam, cây hoàng dương; Ê-sai 55:13 Cây tùng sẽ mọc lên thay cho bụi gai, và cây sim sẽ lớn lên thay cho gai gốc; điều đó sẽ làm cho biết danh Đức Giê-hô-va, và là một dấu đời đời không hề tuyệt diệt.; xem Xa-cha-ri 1:8 Ta thấy trong ban đêm: Nầy, có một người cỡi ngựa hồng đứng trong những cây sim ở nơi thấp, và đằng sau người có những ngựa hồng, ngựa xám, ngựa trắng)” (Baldwin)
ii.Họ là một phần của cộng đồng Hê-bê-rơ rộng lớn bị buộc phải rời khỏi Giu-đa và không quyết định quay trở lại cùng Ê-xơ-ra. Vào thời Mạc-đô-chê và Ê-xơ-tê, xứ Giu-đa bị coi là nơi hoang vu và lạc hậu.
c.7b Người thiếu nữ ấy là tốt tươi hình dạng, đẹp đẽ dung nhan. Vậy, khi cha mẹ nàng đã qua đời rồi, Mạc-đô-chê nhận nàng làm con gái mình: Tiếng Hê-bê-rơ có nghĩa là đáng yêu và xinh đẹp theo nghĩa đen là “đẹp về hình thức và trông rất duyên dáng”. Hoặc, như BD 2011 đã nói, Nàng là một thiếu nữ duyên dáng và xinh đẹp.
i.Chúng ta cho rằng Kinh thánh thường được đánh giá thấp; khi nói rằng Ê-xơ-tê rất duyên dáng và xinh đẹp, chúng ta biết rằng điều đó không hề phóng đại.
3.(8) Ê-xơ-tê được đưa vào hậu cung của nhà vua.
8Xảy ra khi mạng lịnh của vua và chiếu chỉ người đã được rõ biết, khi có nhiều con gái trẻ đã nhóm hiệp tại kinh đô Su-sơ, giao phó cho Hê-gai chưởng quản, thì Ê-xơ-tê cũng được đem đến cung vua, giao phó cho Hê-gai, quan thái giám các cung phi.
a.Ê-xơ-tê đó cũng được đưa đến cung điện của nhà vua: Có vẻ như Ê-xơ-tê thực sự không có lựa chọn nào khác trong việc này.
b.Dưới sự chăm sóc của Hê-gai, người trông coi các cung nữ: Hê-gai là thái giám của nhà vua (Ê-xơ-tê 2:3), một người được giao nhiệm vụ trông coi hậu cung của nhà vua vì những lý do hiển nhiên.
i.Theo Baldwin, Hê-gai được sử gia Hy Lạp Herodotus đề cập cụ thể là một sĩ quan của Vua A-suê-ru.
B.Ê-xơ-tê trong cung điện của nhà vua.
1.(9) Sự đối xử ưu ái của Ê-xơ-tê trong cung điện.
a.9Con gái trẻ đó đẹp lòng Hê-gai và được ơn trước mặt người: Ê-xơ-tê được lòng Hê-gai, người cầm quyền trên cô. Ở điểm này, sự tin kính của cô ấy đã đảm bảo sự ứng nghiệm của Châm ngôn 3:3-4: 3 Sự nhân từ và sự chân thật, chớ để lìa bỏ con;
Hãy đeo nó vào cổ, ghi nó nơi bia lòng con;
4 Như vậy, trước mặt Đức Chúa Trời và loài người,
Con sẽ được ơn và có sự khôn ngoan thật.
b.9bngười lật đật ban cho nàng những hương phẩm cần dùng sự tẩy uế, và những vật nhựt dụng của nàng, cùng cấp cho nàng bảy con gái tơ chọn lấy trong cung vua; đoạn Hê-gai dời nàng với các con gái tơ vào trong một cái phòng tốt nhứt của cung phi tần: Vì sự ưu ái này, Hê-gai đã chuẩn bị sắc đẹp đặc biệt cho Ê-xơ-tê, vượt quá số tiền cho phép của cô. Ông ta cũng giao cho cô bảy người hầu gái được lựa chọn để chăm sóc nhu cầu làm đẹp của cô.
i.Ê-xơ-tê ngay từ đầu đã xinh đẹp; bây giờ cô ấy trông giống như một người mẫu, và lúc nào cô ấy cũng trông như vậy.
ii.Từ tiếng Hê-bê-rơ cổ chỉ việc chuẩn bị cho sắc đẹp có nguồn gốc từ “cọ rửa, đánh bóng”. (Huệ)
2.(10-11) Ê-xơ-tê che giấu thân phận Hê-bê-rơ của mình.
a.10Ê-xơ-tê chẳng tỏ ra dân mình và quê hương mình: Thông thường, không có lý do chính đáng nào để che giấu sự thật rằng chúng ta là những Cơ đốc nhân. Có quá nhiều Cơ đốc nhân hành động như thể họ là “đặc vụ bí mật” – và họ luôn che giấu họ là ai trong Chúa.
i.Chúng ta phải nghiêm túc xem xét lời cảnh báo mà Chúa Giê-su đưa ra trong Ma-thi-ơ 10:32-33: 32 Bởi đó, ai xưng ta ra trước mặt thiên hạ, thì ta cũng sẽ xưng họ trước mặt Cha ta ở trên trời; 33 còn ai chối ta trước mặt thiên hạ, thì ta cũng sẽ chối họ trước mặt Cha ta ở trên trời. Chúng ta không thể sống một cuộc sống phủ nhận và mong đợi Chúa nhận ra chúng ta.
b.10b vì Mạc-đô-chê có dặn nàng đừng tỏ ra cho ai biết: Tuy nhiên, chúng ta thừa nhận rằng có những tình huống mà Thiên Chúa có thể ra lệnh cho chúng ta phải kín đáo về danh tính cơ đốc giáo của mình – không phải nhằm mục đích che giấu nó vĩnh viễn, mà chờ đợi thời cơ thích hợp để tiết lộ nó. Rõ ràng đây là điều Mạc-đô-chê cảm thấy đúng nên làm trong hoàn cảnh này, và Ê-xơ-tê đã đồng ý.
i.Ví dụ: trong một số tình huống, ban đầu bạn có thể hành động như thể bạn không biết gì khi được Nhân Chứng Giê-hô-va hoặc một người Mặc Môn tiếp cận, và làm điều đó không phải để phủ nhận Chúa Giê-su mà để nắm bắt một cơ hội chiến lược.
c.11Mỗi ngày, Mạc-đô-chê đi dạo chơi trước sân của cung các phi tần, để cho biết Ê-xơ-tê có bằng yên chăng, và nàng sẽ ra thể nào: Sự quan tâm lớn của Mạc-đô-chê đối với tình trạng của Ê-xơ-tê cho thấy tình yêu và sự quan tâm của anh dành cho cô ở một nơi tiềm ẩn nguy hiểm như vậy.
3.(12-14) Phương pháp chuẩn bị và trình diện các cung nữ trước vua được thiết lập.
12Mỗi con gái trẻ chiếu theo lệ định mà dọn mình cho tinh sạch trong mười hai tháng: sáu tháng dùng dầu một dược, sáu tháng dùng thuốc thơm, cùng những hương phẩm cần dùng về sự tẩy uế. Sau kỳ ấy đã mãn rồi, mỗi con gái trẻ theo phiên thứ mà đến cùng vua A-suê-ru. 13 Họ vào chầu vua như vầy: Phàm vật gì nàng muốn đem theo từ cung phi tần đến cung điện vua, thì họ liền ban cho. 14 Buổi tối thì nàng đi đến, còn sớm mai trở về hầu cung thứ nhì, có Sa-ách-ga là hoạn quan của vua, thái giám các phi tần, coi sóc. Nàng không hề vào cùng vua nữa, miễn là nàng đẹp ý vua, và được vua đòi tên mình.
a.Sau khi hoàn thành mười hai tháng chuẩn bị: Ba Tư là một trong nhiều quốc gia nổi tiếng với nước hoa thơm và phong tục cổ xưa trong việc chuẩn bị cho cô dâu, bao gồm tắm theo nghi lễ, nhổ lông mày, vẽ tay chân bằng hình chạm trổ ba tư, trang điểm trên khuôn mặt, và bôi một loại kem làm đẹp lên khắp cơ thể, nhằm mục đích làm sáng màu da và loại bỏ các đốm và nhược điểm.
i.Một lý do khiến thời gian chuẩn bị kéo dài là để biết liệu những người phụ nữ có mang thai khi vào hậu cung hay không, để nhà vua không bị buộc tội nuôi một đứa con không phải của mình.
ii.Matthew Poole nói rằng dầu và nước hoa là cần thiết bởi vì “Cơ thể đàn ông và phụ nữ ở những đất nước nóng nực đó tự nó tỏa ra những mùi rất khó chịu, nếu không được nghệ thuật sửa chỉnh và thẩm định.”
b.Chuẩn bị như vậy, mỗi thiếu nữ đến gặp nhà vua: Nghe thật tuyệt vời – một năm liên tục trị liệu bằng spa. Tuy nhiên, số phận của những người phụ nữ này cũng cần được xem xét: một buổi tối với nhà vua. Nếu ông chọn họ trong số 400 người khác làm hoàng hậu của mình thì cô ấy sẽ là bạn đồng hành của vua (cho đến khi cô làm vua hài lòng). Về phần 399 người thua cuộc, họ bị đày vào hậu cung, nơi họ ở lại làm vợ hoặc thê thiếp của nhà vua, nhưng sau đó hiếm khi gặp lại ông ta. Và họ không bao giờ được tự do kết hôn với một người đàn ông khác, về cơ bản là sống như một góa phụ vĩnh viễn.
4.(15-18) Ê-xơ-tê được chọn làm hoàng hậu.
a.15Khi phiên Ê-xơ-tê, con gái của A-bi-hai, cậu của Mạc-đô-chê, là người đã nhận nàng làm con, đã đến để đi vào cùng vua, thì nàng chẳng cầu xin gì hết, ngoại trừ điều Hê-gai, hoạn quan vua, thái giám các phi tần, đã định cho.: Sự khôn ngoan khiêm tốn của Ê-xơ-tê được thể hiện qua việc cô cho phép người giám sát các phụ nữ hỗ trợ cô chuẩn bị.
b.15b-16 Ê-xơ-tê được ơn trước mặt mọi người thấy nàng. 16 Ấy vậy, Ê-xơ-tê được đưa đến cùng vua A-suê-ru trong cung vua, nhằm tháng mười (là tháng Tê-bết) năm thứ bảy đời người trị vì: Điều này là do lòng tin kính và vẻ đẹp của Ê-xơ-tê.
i.Sắc đẹp thường được mọi người (đặc biệt là phụ nữ) ưu ái. Đây là một thực tế mà những người theo đạo Thiên chúa phải chấp nhận, dạy dỗ con cái một cách khôn ngoan những gì thực sự quan trọng và không nên dựa quá nhiều vào vẻ đẹp để đánh giá con người.
c.17-18 17 Vua thương mến Ê-xơ-tê nhiều hơn các cung nữ khác, và nàng được ơn tại trước mặt vua hơn những nữ đồng trinh; vua đội mão triều thiên trên đầu nàng, và lập nàng làm hoàng hậu thế cho Vả-thi. 18 Đoạn, vua bày một tiệc lớn đãi các quan trưởng và thần bộc mình, tức tiệc yến của bà Ê-xơ-tê; vua rộng tha thuế cho các tỉnh, và ban thưởng xứng đáng theo bực giàu sang của vua: Vì được nhà vua sủng ái nhiều nên Ê-xơ-tê được chọn làm hoàng hậu của vua A-suê-ru.
i.Cuộc sống của Ê-xơ-tê cho đến nay thật đáng chú ý. Cô là con của một người Hê-bê-rơ bị lưu đày, cả hai đều đã chết; cô được người anh họ của mình nuôi dưỡng ở một vùng đất xa lạ và thường là thù địch; cô bị ép buộc vào hậu cung của nhà vua; cô ấy tìm thấy sự ưu ái với tất cả những người cô ấy gặp; cuối cùng cô đã được chọn làm hoàng hậu của vương quốc.
ii.Diễn biến đáng chú ý này không phải là một sự tình cờ; đó không phải chỉ vì may mắn hay tài sản hay vẻ ngoài xinh đẹp hay tính cách tỏa sáng của Ê-xơ-tê. Chúa có một kế hoạch và Ê-xơ-tê là một phần trong đó. Như Thi Thiên 75:6-7 nói: 6 Vì chẳng phải từ phương đông, phương tây, Hay là từ phương nam, mà có sự tôn cao đến. 7 Bèn là Đức Chúa Trời đoán xét: Ngài hạ kẻ nầy xuống, nhắc kẻ kia lên.
iii.Tương tự như vậy, chúng ta có một vị trí trong kế hoạch của Chúa. Dù hoàn cảnh của bạn là gì, Chúa đều có mục đích cho nó – có thể là mục đích ngắn hạn hoặc dài hạn; có lẽ là một mục đích lớn lao hoặc một mục đích nhỏ bé, nhưng Đức Chúa Trời đều có lý do.
iv.Về điểm này, câu chuyện về Ê-xơ-tê cũng cho chúng ta thấy rằng khi thực hiện kế hoạch của Ngài, Đức Chúa Trời có thể sử dụng sự ác của con người. Đức Chúa Trời không làm cho A-suê-ru say rượu, hay bắt ông yêu cầu hoàng hậu của ông phải trình diện một cách thiếu khiêm tốn trước các lãnh chúa của vương quốc. Tuy nhiên, Đức Chúa Trời đã cho phép hành động xấu xa này của con người hoàn thành mục đích trong kế hoạch vĩ đại hơn của Ngài. Chúng ta tìm thấy sự bảo đảm trong sự thật rằng không có người nào, dù họ có xấu xa đến đâu, có thể đánh bại kế hoạch của Chúa dành cho cuộc đời chúng ta, bất kể họ đã làm gì hoặc sẽ làm gì với chúng ta.
C.Mạc-đô-chê cứu mạng vua.
1.(19-20) Mạc-đô-chê nổi lên và Ê-xơ-tê tiếp tục che giấu danh tính Hê-bê-rơ của mình.
a.19 Khi các nữ đồng trinh hiệp lại lần thứ nhì, thì Mạc-đô-chê ngồi ở nơi cửa vua: Vị trí này cho thấy rằng Mạc-đô-chê có liên quan đến những người ra quyết định và những người có ảnh hưởng trong vương quốc.
b.20 Ê-xơ-tê, y như lời Mạc-đô-chê đã dặn mình, không tỏ cho ai biết quê hương và tông tộc mình; vì Ê-xơ-tê làm theo điều Mạc-đô-chê dặn nàng, như khi nàng còn được bảo dưỡng nơi nhà người: Một số người đã nghĩ rằng cuốn sách của Ê-xơ-tê đã đưa ý tưởng che giấu này đi quá xa. Cuốn sách này đã bị chỉ trích vì nó không đề cập đến Danh của Chúa (Sách nhã ca của Solomon cũng vậy).
i.Một số người nói rằng Danh của Chúa đã bị loại khỏi sách Ê-xơ-tê vì nó được sử dụng trong các lễ hội xung quanh Purim, nơi mọi người thường say rượu. Theo Huey, một Ra-bi Hê-bê-rơ đã dạy: “Một người đàn ông trong Lễ Purim buộc phải uống cho đến khi không thể phân biệt giữa ‘Phúc thay Mạc-đô-chê’ và ‘Sự nguyền rủa thay cho Haman'”. Một số người thắc mắc liệu trong bầu không khí đó, có quá dễ dàng để xúc phạm danh Đức Chúa Trời nếu danh ấy được đọc tại một lễ hội như vậy hay không.
ii.Những người khác thấy danh Đức Giê-hô-va ẩn trong các chữ viết tắt, dựa trên chữ cái đầu và chữ cái cuối của các từ liên tiếp trong Ê-xơ-tê 1:20, 5:4, 5:13 và 7:7. Trong một số bản thảo, các chữ cái trong những từ này được viết lớn hơn một chút để tạo sự nổi bật.
iii.Có lẽ sách Ê-xơ-tê cũng không có tên Đức Chúa Trời vì nó được viết dưới sự cai trị của người Ba Tư và để phân phối trong Đế quốc Ba Tư.
iv.Rất có thể, sách Ê-xơ-tê không có Danh Chúa vì nó cho thấy cách Chúa làm việc đằng sau hậu trường; Thiên Chúa luôn hoạt động trong sách Ê-xơ-tê, mặc dù ở phía sau.
2.(21-23) Mạc-đô-chê nghe tin có một âm mưu ám sát và báo cho vua, cứu sống vua.
a.21-22 21 Trong các ngày đó, Mạc-đô-chê đương ngồi nơi cửa vua, có hai hoạn quan của vua, trong bọn kẻ giữ cửa, là Bích-than và Thê-rết, nổi giận toan mưu tra tay vào vua A-suê-ru. 22 Việc ấy thấu đến Mạc-đô-chê biết, người học lại cho hoàng hậu Ê-xơ-tê, bà Ê-xơ-tê nhân tên Mạc-đô-chê tâu lại cho vua: Thái độ của Mạc-đô-chê không phải là “Tôi là một người Hê-bê-rơ bị lưu đày dưới thời một vị vua ngoại giáo, vì vậy tôi không quan tâm liệu ông ta có bị giết hay không”. Thay vào đó, ông dự báo ý tưởng của Phi-e-rơ trong 1 Phi-e-rơ 2:17, trước khi Phi-e-rơ viết nó ra: hãy kính sợ Đức Chúa Trời; tôn trọng vua..
i.Lời đe dọa ám sát này là có thật. A-suê-ru cuối cùng đã bị thủ tướng sát hại, người đã đặt Ạt-ta-xét-xe I lên ngai vàng.
b.23Người ta bèn tra hạch việc đó, thấy quả thật như vậy, rồi cả hai đều bị treo nơi cây hình; đoạn họ chép điều đó trong sách sử ký tại trước mặt vua: Từ giá treo cổ có nghĩa đen là cây; Ý tưởng rằng họ bị treo cổ trên cây có lẽ không phải ám chỉ việc treo cổ bằng thòng lọng mà là đóng cọc trên cọc, giống như đóng đinh.
i.“Một cây cọc nhọn được cắm thẳng xuống đất, người phạm tội bị bắt, đặt trên một mũi nhọn rồi dùng hai chân kéo xuống cho đến khi chiếc cọc đâm vào phần cơ bản xuyên qua cơ thể và xuyên qua cổ. . Một hình phạt khủng khiếp nhất, trong đó sự trả thù và man rợ có thể đầy ắp hết cỡ ác tâm của họ. Thủ phạm phải sống một thời gian dài trong đau đớn tột cùng.” (Clarke)